facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail

Podobnie jak w przypadku mięsa jeśli chodzi o skórę odkąd dowiedziałam się skąd się bierze, czułam do niej wielką niechęć. Jako dziecko przy każdym zakupie butów moim pierwszym pytaniem do sprzedawcy było: czy te buty są skórzane? Zwykle słyszałam ochocze zapewnienie: tak, oczywiście. I z zakupów nici.

Dziś już bardziej świadomie szukam produktów ze sztucznej skóry, ale często słyszę, że jest mniej przyjazna środowisku. Oczywiście sprawa zwierząt jest mi najbliższa, ale swoimi wyborami nie chciałabym szkodzić środowisku, dlatego postanowiłam dowiedzieć się więcej o sposobie przygotowania skóry naturalnej jak i produkcji skóry syntetycznej.

Tabela przedstawiająca wpływ produkcji skóry naturalnej na środowisko podstawie: "Etyka w modzie, czyli CSR w przemyśle odzieżowym", Magdaena Płonka
Na podstawie: „Etyka w modzie, czyli CSR w przemyśle odzieżowym”, Magdaena Płonka

Skóra naturalna

To jaki wpływ produkcja skóry będzie miała na środowisko zależy od całego łańcucha dostaw oraz tego jakim procesom poddawane są materiały w trakcie obróbki. Okazuje się, że obecnie masowy proces produkcji zarówno skóry naturalnej jak sztucznej zwykle przyjazny środowisku nie jest.

Skóra kupowana w Europie zazwyczaj pochodzi z krajów rozwijających się jak Chiny, Indie, Brazylia, Wietnam, gdzie regulacje dotyczące ochrony zwierząt oraz środowiska praktycznie nie istnieją lub nie są egzekwowane. Mimo apeli organizacji pozarządowych, by nie kupować skór z z krajów, w których normy hodowli zwierząt dalekie są od europejskich ilość materiałów sprowadzanych z Chin rośnie.

Garbarnia, Fez, Maroko. Autor: Bernard Gagnon.(Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported, 2.5 Generic, 2.0 Generic and 1.0 Generic license)
Garbarnia, Fez, Maroko. Autor: Bernard Gagnon.(Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported, 2.5 Generic, 2.0 Generic and 1.0 Generic license)

Garbarnie i farbiarnie silnie zanieczyszczają środowisko. Skóra poddawana jest licznym procesom chemicznym jak odtłuszczanie, pozbawianie włosia, wapniowanie, rozwarstwianie, wybielanie, suszenie, konserwacja, impregnacja. Możemy sobie wyobrazić ile modyfikacji musi przejść zwierzęca skóra, by nie ulegać rozkładowi. O ile naturalna termiczna obróbka skóry jest neutralna dla środowiska, to obecnie do obróbki stosuje się środki pochodzące z ropy oraz chrom i inne metale ciężkie. Takie praktyki są szkodliwe nie tylko dla środowiska, ale także dla konsumentów. Części chemikaliów nie da się wypłukać z materiałów, więc mogą podrażniać użytkownika materiału.

Istnieją mniej szkodliwe sposoby na obróbkę skóry jak garbowane substancjami roślinnymi skóry juchtowe jednak stanowią one niewielki odsetek produkcji. Jeśli ktoś naprawdę nie jest w stanie zrezygnować z naturalnej skóry, warto zwrócić uwagę na certyfikat IVN Natural Leather Standard potwierdzający, że warunki hodowli zwierząt oraz ich uboju były kontrolowane, zastosowano mniej szkodliwe dla środowiska metody obróbki oraz wykluczono z procesu produkcji chrom.

Ja na pewno nie zdecyduję się na skóry juchtowe ani posiadające certyfikat IVN. Skóra jest zwykle produktem ubocznym przemysłu mięsnego, ale w znacznym stopniu zwiększa jego dochodowość, dlatego unikanie jej jest dla mnie wyborem spójnym z wegetarianizmem.

Torebka 100% poliuretan

Najpopularniejsze sztuczne skóry

Sztuczne skóry często określane są jako szkodliwe dla środowiska, ponieważ w czasie ich produkcji powstają toksyczne substancje oraz nie ulegają biodegradacji.

Rzeczywiście jeszcze do niedawna najpopularniejszymi materiałami udającymi skórę były powłoki PVC obecnie wpierane przez poliuretanowe. Podczas produkcji PVC, które wytwarzane jest z ropy naftowej i soli kamiennej mogą powstawać substancje szkodliwe dla środowiska oraz zanieczyszczenia organiczne, które są toksyczne dla ludzi i zwierząt. Same substancje używane w procesie technologicznym jak trietylek glinu, epichlorohydryna lub formaldehyd mają działanie drażniące, mogą wywoływać reakcje alergiczne.

Dobra wiadomość – „skór” z PVC już prawie się nie używa. Zastąpiły je powłoki poliuretanowe oznaczone jako skóra PU. Także powstają z paliw kopalnych więc w procesie ich produkcji uwalnianie są duże ilości dwutlenku węgla, natomiast nie są aż tak toksyczne oraz są przyjaźniejsze dla użytkownika.

Pamela Anderson prezentuje swoją kolekcję butów wykonanych z materiału pochodzącego z recyclingu odpadów elektronicznych. Zdjęcia wykorzystano za zgodą ©Pammies
Pamela Anderson prezentuje swoją kolekcję butów wykonanych z materiału pochodzącego z recyclingu odpadów elektronicznych. Zdjęcia wykorzystano za zgodą ©Pammies

Naprawdę ekologiczne skóry ekologiczne

Coraz częściej mówi się o produkowaniu biodegradowalnych włókien syntetycznych lub używaniu surowców pochodzących z recyclingu.

W Polsce również trwają prace nad technologiami otrzymywania biodegradowalnych poliestrów z wykorzystaniem surowców odnawialnych realizowane przez zespoły badawcze Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi, Instytutem Biopolimerów i Włókien Chemicznych w Łodzi i Wydział Chemicznym Politechniki Warszawskiej.

Badany jest innymi budzący wielkie nadzieje materiał z kwasu mlekowego – polilaktyd. Obecnie używany jest do produkcji nici chirurgicznych, ale wykonuje się z niego także butelki i naczynia jednorazowe, które rozkładają się w ciągu 80 dni. Niestety nie jest stosowany jeszcze na masową skalę z powodu kosztów produkcji i przetwarzania. Co ważne, czas rozkładu ekologicznych poliestrów, nad którymi pracują polscy naukowcy można regulować.

Coraz popularniejsze staje się także wykorzystywanie materiałów pochodzących z recyclingu. Na przykład Dinamica, nazywana sztucznym zamszem, powstaje w wyniku recyclingu butelek PET. Używana jest przez firmy Jaguar i Mercedes-Benz do wykonywania tapicerki samochodowej, natomiast na razie jedyną firmą używającą jej do produkcji obuwia jest Beyond Skin. W tym roku Pamela Anderson wprowadziła linię butów Pammies inspirowaną butami UGG. Pamela była fanką UGG, jednak gdy dowiedziała się, że produkowane są z owczej zaczęła je bojkotować. Jej Pammies wykonane są z materiału z recyclingu odpadów elektronicznych a przy jego produkcji nie ucierpiały żadne zwierzęta.

Pojawiają się też jeszcze bardziej innowacyjne rozwiązania jak Pinatex – pięknie wyglądający materiał produkowany z liści ananasa będących produktem ubocznym uprawy ananasów. 

Będę śledzić powyższe inicjatywy i na pewno poświęcę im więcej wpisów. A Wy wiecie z jakich materiałów wykonane są Wasze buty i torebki? Zwracacie na to uwagę przy zakupach?

 

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail